Ψήφισμα αποδοκιμασίας με σκοπό την αποτροπή της πώληση κινητήρων F110 στην Τουρκία, μετά την επιστροφή της στο πρόγραμμα για τα F-35 με προσωπική παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, πρόκεινα να κατατεθεί μέσα στην εβδομάδα στο Κογκρέσο η Ελληνοαμερικανίδα βουλευτής των Δημοκρατικών, Ντίνα Τάιτους.
Η Δημοκρατική βουλευτής από τη Νεβάδα ανέλαβε πρωτοβουλία στο Κογκρέσο με επιστολή που βρίσκεται στο στάδιο συλλογής υπογραφών, με την οποία οι βουλευτές θα ζητήσουν από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να είναι έτοιμη να ασκήσει τις εξουσίες που της δίνει ο νόμος, ώστε να αποτρέψει οποιαδήποτε απόφαση επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, εφόσον δεν έχει προηγουμένως επιλυθεί το ζήτημα των ρωσικών S-400 και των κυρώσεων CAATSA.
Τα περιθώρια αντίδρασης που διαθέτει το Κογκρέσο προβλέπονται στον Νόμο περί Ελέγχου των Εξαγωγών Όπλων, ο οποίος δίνει στους βουλευτές και στους γερουσιαστές τη δυνατότητα να επιχειρήσουν να μπλοκάρουν τη συναλλαγή μέσω ενός κοινού ψηφίσματος αποδοκιμασίας. Το join resolution of dissaprroval, όπως ονομάζεται, αποτελεί το επίσημο νομοθετικό εργαλείο που έχουν στη διάθεσή τους οι νομοθέτες μετά την επίσημη κοινοποίηση της προτεινόμενης πώλησης από την κυβέρνηση.
Η επιστολή πρόκειται να αποσταλεί στον ηγέτη της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, Στιβ Σκαλίζ, και στον ηγέτη της δημοκρατικής μειοψηφίας, Χακίμ Τζέφρις. Στο κείμενο επισημαίνεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν μπορεί να παρακάμψει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την αμερικανική νομοθεσία όσο η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.
Οι συντάκτες της επιστολής επικαλούνται και τη δήλωση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ανέφερε ότι βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη επίσημη διαδικασία επανεξέτασης για το πώς θα μπορούσε μια πιθανή πώληση να προχωρήσει νομικά. Όπως αναφέρεται στο κείμενο, ο κ. Βανς σημείωσε ότι «ο Πιτ Χέγκσεθ και ολόκληρη η ομάδα εξετάζουν το ζήτημα αυτή τη στιγμή».
Στην επιστολή υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο του 2020 το ίδιο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στην Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών της Τουρκίας, βάσει του άρθρου 231 του νόμου CAATSA, δηλαδή του νόμου για την αντιμετώπιση των αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων. Η απόφαση αυτή, όπως σημειώνεται, δεν έχει ανακληθεί και εξακολουθεί να ισχύει.
Το νομικό επιχείρημα της επιστολής είναι ότι η αγορά των S-400 από την Τουρκία αποτέλεσε σημαντική συναλλαγή με οντότητα που δρα για λογαριασμό του αμυντικού τομέα ή του τομέα πληροφοριών της Ρωσίας. Οι βουλευτές τονίζουν ότι δεν υπάρχει δημόσια διαθέσιμο στοιχείο που να δείχνει ότι η Τουρκία έχει απομακρύνει το σύστημα, ότι το έχει αποσύρει από επιχειρησιακή χρήση ή ότι έχει αντιμετωπίσει την αιτία που οδήγησε αρχικά στην επιβολή των κυρώσεων.
Πέρα από τις κυρώσεις CAATSA, η επιστολή επικαλείται και τον Νόμο περί Εθνικής ‘Αμυνας (προϋπολογισμός Πενταγώνου) για το οικονομικό έτος 2020, ο οποίος απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία εκτός εάν η ‘Αγκυρα δεν έχει πλέον στην κατοχή της το σύστημα S-400, παράσχει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει ξανά την απόκτησή του και επιβεβαιώσει ότι δεν έχει αποδεχθεί πρόσθετες παραδόσεις που σχετίζονται με τους S-400 ή με άλλο σύστημα που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο αμερικανικά αμυντικά συστήματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι βουλευτές αναφέρονται στην ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, στις 3 Ιουνίου 2026, κατά την οποία, όπως σημειώνουν, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας και δεν μπορεί να επανεντάξει την ‘Αγκυρα στο πρόγραμμα των F-35.
Με την πρωτοβουλία αυτή, η κ. Τάιτους επιδιώκει την έγκαιρη κινητοποίηση του Κογκρέσου απέναντι σε πιθανή προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ανοίξει ξανά τον δρόμο για την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Το μήνυμα της επιστολής είναι ότι οποιαδήποτε τέτοια κίνηση δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο ως ζήτημα αμυντικής πολιτικής, αλλά και ως θέμα συμμόρφωσης με δεσμευτική αμερικανική νομοθεσία.