Ο κύβος ερρίφθη. Το ΥΠΟΙΚ με βούλα του Γραφείου Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους(ΓΔΔΧ) προχωρά εντός του ερχόμενου Μαρτίου, πρώτο μήνα διακυβέρνησης του Νίκου Χριστοδουλίδη, σε έκδοση του πρώτου πράσινου ομολόγου αξίας €1 δισ.
Η απόφαση λήφθηκε εδώ και περίπου ένα χρόνο από το ΥΠΟΙΚ και επικυρώθηκε στις 23 περασμένου Ιανουαρίου από το απερχόμενο Υπουργικό Συμβούλιο.
Πρόκειται για ένα βιώσιμο κοινωνικό ομόλογο, όπως χαρακτηρίζεται, το οποίο στοχεύει στην κάλυψη δαπανών για την υλοποίηση, τόσο περιβαλλοντικών, όσο και κοινωνικών έργων και είναι μέρος της νέας στρατηγικής του κράτους.
Η νέα στρατηγική έκδοσης χρέους, αποτελεί απότοκο των σχετικών αποφάσεων της Κομισιόν που λήφθηκαν το Σεπτέμβριο του 2021 στο πλαίσιο του προγράμματος Next Generation EU για την έκδοση πράσινων ομολόγων.
Σημειώνεται ότι το ΓΔΔΧ πριν τη λήψη της τελικής απόφασης για την έκδοση πράσινου βιώσιμου ομολόγου είχε προχωρήσει στην κατάρτιση «Πλαισίου Πολιτικής», βάσει του οποίου καθόριζε τη στρατηγική της Δημοκρατίας σε θέματα περιβάλλοντος και κοινωνικής πολιτικής, τις προτεραιότητες της στους δύο αυτούς τομείς και το είδος των έργων και σχεδίων δαπανών που δύνανται να καλυφθούν από τα έσοδα του ομολόγου.
Με βάση αυτό το «Πλαίσιο Πολιτικής», έγινε η αναγνώριση των αγορών και των επενδυτών που φαίνεται να επιδεικνύουν περισσότερο ενδιαφέρον σε τομείς της πράσινης οικονομίας.
Όπως επεσήμανε ανώτερη πηγή του ΥΠΟΙΚ με πρόσβαση στο ΓΔΔΧ, η χρονική στιγμή για την απόφαση έκδοσης του πρώτου πράσινου ομολόγου εντός Μαρτίου φαίνεται ότι είναι η κατάλληλη, γιατί διαφαίνεται να έρχεται σταδιακά κάποια ομαλότητα στις αγορές, παρά την αβεβαιότητα που υπάρχει.
Σημείωσε ότι η άντληση του €1 δισ. που προβλέπεται από την έκδοση του ομολόγου θα ανοίξει διάπλατα το δρόμο για μία βιώσιμη πλέον χρηματοδότηση, η οποία θα επιτρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία, να έχει πρόσβαση σε πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης πέραν των παραδοσιακών.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την πηγή του ΥΠΟΙΚ, από την άντληση του €1 δισ. θα υπάρξει και διόρθωση της καμπύλης ρευστότητας του κράτους σε μία περίοδο που θα πρέπει να υπάρχει και αναγνώριση της αντίδρασης των αγορών σε σχέση με την εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν στην πιστοληπτική ικανότητα της χώρας.
Η αξία του ομολόγου καθορίστηκε στη βάση δαπανών
Η αξία €1 δισ. του ομολόγου καθορίστηκε στη βάση των προβλέψεων δαπανών όλων των υπουργείων, των κρατικών τμημάτων και υπηρεσιών σε σχέση με τα προβλεπόμενα έργα, που είτε έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί για την περίοδο 2020-2022, είτε βρίσκονται στον προϋπολογισμό του τριετούς δημοσιονομικού προγράμματος για την περίοδο 2023-2025.
Την προώθηση της έκδοσης του κυπριακού πράσινου ομολόγου ανέλαβαν διεθνείς τράπεζες οι οποίες, θα έχουν υπό μάλης, για να προσελκύσουν τους ενδιαφερόμενους επενδυτές τη στρατηγική της Δημοκρατίας σε θέματα περιβάλλοντος και κοινωνικής πολιτικής, τις προτεραιότητες της στους δύο αυτούς τομείς και το είδος των έργων και σχεδίων δαπανών που δύνανται να καλυφθούν από τα έσοδα του ομολόγου.
Επίσης, το έγγραφο στρατηγικής διαβεβαιώνει τους επενδυτές ότι η Δημοκρατία θα κινηθεί στο πλαίσιο των διεθνώς καθιερωμένων βέλτιστων πρακτικών, ενώ επισημαίνεται ότι θα συσταθεί από πλευράς κυβέρνησης, σύστημα διαχείρισης και παρακολούθησης των δαπανών σε σχέση με την υλοποίηση όλων των προβλεπόμενων σχεδίων και έργων, από την έκδοση του βιώσιμου ομολόγου.
Κύριοι πυλώνες της στρατηγικής
Οι κύριοι πυλώνες της στρατηγικής αυτής είναι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η προστασία της πανίδας (wildlife), η προώθηση του κράτους κοινωνικής πρόνοιας, η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η πρόληψη και καταπολέμηση της περιβαλλοντικής ρύπανσης, η προστασία της βιοποικιλότητας, η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και η βιώσιμη διαχείριση των υδάτων και λυμάτων.
Περιλαμβάνει επίσης την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή «Πράσινα» κτήρια, την ενδυνάμωση σε ότι αφορά την ασφάλεια τροφίμων και βιώσιμων διατροφικών αλυσίδων.
Μ. Κληρίδης: Με ορίζοντα την πιστοληπτική αξιολόγηση
Ο Μάριος Κληρίδης, Οικονομολόγος, σχολιάζοντας την επικείμενη έκδοση πράσινου ομολόγου σημείωσε ότι αυτό θα συμβάλει θετικά στην πιστοληπτική αξιολόγηση της Κύπρου από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
«Επιπρόσθετα», είπε, η «έκδοση» πράσινου ομολόγου, που γίνεται για πρώτη φορά στην Κύπρο, θα αποτελέσει μοχλό στην προώθηση πολιτικών για την προστασία του περιβάλλοντος και την αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.
Όπως αναφέρει το ΥΠΟΙΚ, η διεθνής αγορά ομολόγων ESG (Environmental – Social – Governance) είναι μια συνεχώς αναπτυσσόμενη δυναμική αγορά με τις εκδόσεις ομολόγων κατά το 2022 να ανέρχονται σε σχεδόν €1 τρισεκατομμύριο.
Σημειώνεται ότι το πρώτο βιώσιμο, πράσινο ομόλογο για την κλιματική αφύπνιση εκδόθηκε πριν από 15 χρόνια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ).
Έκτοτε, η παγκόσμια αγορά πράσινων ομολόγων έχει ξεπεράσει, αθροιστικά, το όριο του €1,5 τρισ.
Πράσινα ομόλογα εκδίδουν διάφοροι θεσμοί, οργανισμοί και κράτη όπως είναι η Παγκόσμια Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενέκρινε το Σεπτέμβριο του 2021 ένα πλαίσιο πράσινων ομολόγων (Next Generation EU), κάνοντας ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της έκδοσης πράσινων ομολόγων ύψους έως και €250 δισ.