Δύσκολη άνοιξη αναμένεται ότι θα έχουν χιλιάδες εργαζόμενοι των ημικρατικών οργανισμών, καθώς κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς μισθούς, λόγω του ότι η έγκριση των προϋπολογισμών των πλείστων οντοτήτων της γενικής κυβέρνησης και κρατικών οργανισμών, μετατίθεται για το Μάρτιο του 2023.
Αφορμή για να μην μπορούν να πληρωθούν οι εργαζόμενοι, αποτελεί η διαχρονική καθυστέρηση που παρατηρείται από πλευράς των ημικρατικών οργανισμών, να καταθέσουν έγκαιρα στη Βουλή των Αντιπροσώπων τους προϋπολογισμούς τους, για συζήτηση και έγκριση.
Σημειώνεται, ότι την προηγούμενη Πέμπτη, κατατέθηκαν στη Βουλή οι πρώτοι πέντε προϋπολογισμοί των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και συγκεκριμένα της Αρχής Δημόσιας Εποπτείας Ελεγκτικού Επαγγέλματος, του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου, του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, του Ενιαίου Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσης και του Κεντρικού Φορέα Κατανομής Βαρών.
Μάλιστα φέτος, το πρόβλημα εντείνεται από τη μη διεξαγωγή νομοθετικής εργασίας για διάστημα σχεδόν τριών μηνών από το Κοινοβούλιο, λόγω των επερχόμενων προεδρικών εκλογών του Φεβρουαρίου.
Σημειώνεται ότι το Κοινοβούλιο θα κατεβάσει ρολά, στις 8 Δεκεμβρίου με την έγκριση του κρατικού προϋπολογισμού, μια εβδομάδα νωρίτερα από ότι είθισται και θα ξαναπιάσει δουλειά στις αρχές Μαρτίου του 2023, λόγω της διεξαγωγής των προεδρικών εκλογών στις 5 και 12 Φεβρουαρίου 2023, αλλά και των αργιών του Τριωδίου που ακολουθούν.
Αξίζει να αναφερθεί ότι οι προϋπολογισμοί των 43 νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, θα πρέπει να κατατίθενται στην Βουλή το αργότερο μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, βάσει του Συντάγματος και του νόμου περί Δημοσιονομικής Ευθύνης.
Όμως, διαχρονικά αργούν να κατατεθούν για να εξετασθούν από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές και να εγκριθούν από την Ολομέλεια του σώματος, με αποτέλεσμα οι πλείστοι από αυτούς να λειτουργούν τους δύο πρώτους μήνες κάθε έτους, με δωδεκατημόρια.
Ως γνωστόν, όταν ισχύουν δωδεκατημόρια για κάποιον οργανισμό, οι πληρωμές που μπορεί να πραγματοποιήσει είναι περιορισμένες και δεν πρέπει να ξεπερνούν τις αντίστοιχες δαπάνες του αντίστοιχου μήνα της προηγούμενης χρονιάς.
Γι΄αυτό και οι πλείστοι εξ αυτών, περιορίζονται στην καταβολή μισθών και επιδομάτων, αλλά και στην κάλυψη λειτουργικών δαπανών, εάν δεν έχουν εγκεκριμένο προϋπολογισμό.
Σημειώνεται ότι για το 2022, οι προϋπολογισμοί των πλείστων οργανισμών εγκρίθηκαν τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο και λειτουργούσαν με δωδεκατημόρια.
Ισοσκελισμένος ο προϋπολογισμός των Ελεγκτών
Στο μεταξύ, ισοσκελισμένος παρουσιάζεται ο προϋπολογισμός της Αρχής Δημόσιας Εποπτείας Ελεγκτικού Επαγγέλματος (ΑΔΕΕλΕπ) για το έτος 2023, ο οποίος προβλέπει έσοδα και δαπάνες ύψους €1,5 εκατ.
Τα έτη 2024- 2025 συνεχίζει να είναι ισοσκελισμένος, με τα έσοδα και τις δαπάνες να είναι στα ίδια επίπεδα.
Σημειώνεται ότι η χρηματοδότηση της ΑΔΕΕλΕπ προέρχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία, με ετήσια καταβολή του ποσού που αντιστοιχεί στο 20% (€0,3 εκατ.) των ετήσιων προβλεπόμενων εξόδων με το υπόλοιπο 80% (€1,2 εκατ.) να προέρχεται από τα αναγνωρισμένα σώματα ελεγκτών της Δημοκρατίας και τους νόμιμους ελεγκτές και τα νόμιμα ελεγκτικά γραφεία της Δημοκρατίας.
Αύξηση κρατικής χορηγίας σε δημοσιονομικό συμβούλιο
Ισοσκελισμένος είναι επίσης, ο προϋπολογισμός για το 2023 του του δημοσιονομικού συμβουλίου, ο οποίος προβλέπει έσοδα και δαπάνες ύψους €0,4 εκατ., ενώ και για τα έτη 2024-2025, ο προϋπολογισμός συνεχίζει να είναι ισοσκελισμένος και να είναι στα ίδια περίπου επίπεδα.
Σημειώνεται ότι, τα έσοδα για το 2022 είναι αυξημένα σε σχέση µε το 2022 κατά 33,5% και προέρχονται εξ ολοκλήρου από κρατική χορηγία, ενώ για τα έτη 2024-2025 συνεχίζουν να είναι αυξημένα, ενώ είναι οριακά μειωμένα σε σχέση µε το 2023.
Προστίθεται ότι οι δαπάνες για το 2023 είναι αυξημένες σε σχέση µε τον προϋπολογισμό του 2022 κατά 33,5%, λόγω κυρίως της περίληψης τεσσάρων νέων θέσεων και παράλληλα της κατάργησης μιας θέσης.
Τα έτη 2024-2025 συνεχίζουν να είναι αυξημένες, ενώ είναι οριακά μειωμένες σε σχέση µε το 2023.
Έλλειμμα στον προϋπολογισμό φορέα εξώδικης επίλυσης διαφορών
Έλλειμμα παρουσιάζει από την άλλη πλευρά, ο προϋπολογισμός του Ενιαίου Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών Χρηματοοικονομικής Φύσης για το έτος 2023 και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΠ) 2023 – 2025.
Συγκεκριμένα ο προϋπολογισμός για το 2023 παρουσιάζει έλλειμμα ύψους €0,07 εκατ., το οποίο θα καλυφθεί από τα ταμειακά διαθέσιμα ισόποσου ύψους, με τα έσοδα και τις δαπάνες να ανέρχονται στο €1,09 εκατ. και €1,16 εκατ., αντίστοιχα. Τα έτη 2024-2025, ο ΠΥ είναι ισοσκελισμένος με τα έσοδα και τις δαπάνες να ανέρχονται στο €1,2 εκατ.
Τα έσοδα το 2023 είναι μειωμένα κατά €0,1 εκατ. ή σε ποσοστό κατά 8,7% σε σχέση με το 2022 και ανέρχονται στο €1,08 εκατ., λόγω κυρίως της περίληψης μειωμένων προνοιών για πάγια ετήσια εισφορά από τις χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις και για άλλα έσοδα που αφορούν επιβαρύνσεις για υποβολή παραπόνου. Τα έτη 2024-2025, τα έσοδα παρουσιάζονται αυξημένα σε σχέση με το 2023 κατά 7,4% και 7%, αντίστοιχα.
Οι δαπάνες επίσης το 2023 είναι οριακά μειωμένες κατά €0,045 εκατ. και ανέρχονται στο €1,1 εκατ., λόγω κυρίως της μείωσης στις λειτουργικές δαπάνες. Παράλληλα, αυξάνονται οι αποδοχές του συμβασιούχου προσωπικού. Τα έτη 2024-2025 είναι οριακά αυξημένες, ενώ συνεχίζουν να είναι μειωμένες σε σχέση με το 2022 και ανέρχονται στο €1,2 εκατ.
Στα €8,8 εκατ. ο προϋπολογισμός του ΙΚΥΚ
Ισοσκελισμένος εμφανίζεται και ο προϋπολογισμός του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ) για το 2023 και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΜΔΓΙ) 2023-2025, το οποίο περιλαμβάνει έσοδα και δαπάνες ύψους €8,8 εκατ. Τα έτη 2024-2025 συνεχίζει να είναι ισοσκελισμένος και να είναι στα ίδια επίπεδα με το 2023.
Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών, αφορά την παραχώρηση υποτροφιών (€8,3 εκατ.). Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει μέρος του κόστους προσωπικού, δεδομένου ότι, το ΙΚΥΚ στελεχώνεται με προσωπικό της δημόσιας υπηρεσίας που τοποθετείται στον Οργανισμό και καταβάλλει μέρος του κόστους του στο κράτος (€0,2 εκατ.). Οι υπόλοιπες δαπάνες καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα (€0,3 εκατ.).
Αυξημένος ο προϋπολογισμός Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών
Ισοσκελισμένος είναι επίσης, ο προϋπολογισμός του Κεντρικού Φορέα Ισότιμης Κατανομής Βαρών, με τα έσοδα και τις δαπάνες να ανέρχονται στα €112 εκατ. και είναι οριακά αυξημένος κατά €0,4 εκατ. ή σε ποσοστό κατά 0,3% σε σχέση με το 2022.
Τα έτη 2024-2025 συνεχίζει να είναι ισοσκελισμένος, ενώ είναι περεταίρω αυξημένος, με τα έσοδα και τις δαπάνες να ανέρχονται στα €112,4 εκατ.
Στα έσοδα περιλαμβάνεται κρατική χορηγία για διαχειριστικά έξοδα, επιχορήγηση επιτοκίου, περιλαμβανομένων των τραπεζικών εξόδων, συνολικού ύψους €28 εκατ.
Άλλα έσοδα, αποτελούν οι πρόσοδοι από τους τόκους εκδοθέντων δανείων του σχεδίου φερεγγυότητας ύψους €4,5 εκατ., η αποπληρωμή εκδοθέντων δανείων ύψους €33,5 εκατ. και οι αναλήψεις άτοκων δανείων ύψους €46 εκατ. (άτοκο δάνειο από το κράτος για το σχέδιο φερεγγυότητας).