Όλα τα πιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να συνεχίσουν να ασκούν συνετές πολιτικές και να προσαρμόζουν συνεχώς τα οικονομικά τους πλάνα, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θα προκύψουν, ανέφερε ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Κωνσταντίνος Ηροδότου.
Σε ομιλία του στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Τραπεζών, ο κ. Ηροδότου σημείωσε ότι παρόλο που οι άμεσες επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης κρίνονται μέχρι τώρα διαχειρίσιμες, οι έμμεσες επιπτώσεις βρίσκονται ακόμη σε στάδιο αποκρυστάλλωσης και πιθανόν να επηρεάσουν την κερδοφορία και την ποιότητα ενεργητικού των πιστωτικών ιδρυμάτων.
«Οι πολιτικές εξομάλυνσης των επιτοκίων ενδέχεται, μεν να βελτιώσουν το επιτοκιακό εισόδημα, αλλά ίσως να μην επαρκούν για να καλύψουν τις εγγενείς αδυναμίες που αντιμετωπίζουν ορισμένες τράπεζες. Αναφέρομαι στο ύψος των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων, στα αυξημένα κόστη σε σχέση με τα έσοδα, στους περιορισμένους πόρους εισοδήματος, στις ανταγωνιστικές πιέσεις από εταιρείες που λειτουργούν εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού χώρου, τις μεταβαλλόμενες ανάγκες του σύγχρονου πελατολογίου, την ανάγκη συνετής διαχείρισης των επενδύσεων σε κυβερνητικά ομόλογα, χωρίς αυτή η λίστα να είναι εξαντλητική», ανέφερε.
Ως εκ τούτου, επεσήμανε, ο τραπεζικός τομέας θα πρέπει να προβεί σε προσαρμογή των επιχειρησιακών του στρατηγικών στις νέες πραγματικότητες, όπως αυτές προκύπτουν από τις κρίσεις της πανδημίας και του πολέμου. «Και αυτό δεν θα είναι ένα εύκολο εγχείρημα», παραδέχθηκε.
Αναφέρθηκε σε ορισμένους παράγοντες που κατά την άποψή του έχουν βαρύνουσα σημασία.
Ο πρώτος είναι, η αναπροσαρμογή του επιχειρηματικού μοντέλου και η παροχή τεχνολογικά αναβαθμισμένων υπηρεσιών, με την ψηφιοποίηση να αποτελεί το επίκεντρο της προσπάθειας αυτής.
Σημείωσε ότι παρά το γεγονός ότι η χαμηλή κερδοφορία είναι ένα ευρύτερο διαρθρωτικό ευρωπαϊκό ζήτημα, ο λόγος κόστους προς έσοδα του Κυπριακού Τραπεζικού Τομέα, ο οποίος ανερχόταν σε 76% τον Ιούνιο του 2022, είναι αισθητά υψηλότερος από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι 63%.
«Η επένδυση στην τεχνολογία μπορεί να καταστεί ο καταλύτης στην προσπάθεια ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας και της γεφύρωσης του χάσματος με τον υπόλοιπο Ευρωπαϊκό χώρο», τόνισε.
Ο δεύτερος παράγοντας, αποτελεί το ευρύ φάσμα κινδύνων που αναδύεται από την κλιματική αλλαγή. «Η προσπάθεια αποκλιμάκωσης της εξάρτησης του Ευρωπαϊκού χώρου από τη Ρωσική ενέργεια δύναται να αυξήσει σημαντικά το κόστος μετάβασης στην πράσινη οικονομία. Ως εκ τούτου, τα πιστωτικά ιδρύματα καλούνται να προσαρμόσουν κατά αντίστοιχο τρόπο τις στρατηγικές και τις πολιτικές τους. Ως επόπτες, αναμένουμε από τις τράπεζες να προβούν σε όλες τις τομές και ενέργειες, ούτως ώστε να ανταποκριθούν στις ρυθμιστικές απαιτήσεις που προνοούν την ενσωμάτωση των κλιματικών κινδύνων στους επιχειρησιακούς τους σχεδιασμούς», είπε.
Ένας τρίτος παράγοντας είναι οι δομές εσωτερικής διακυβέρνησης των πιστωτικών ιδρυμάτων. «Αναμένουμε η εσωτερική διακυβερνητική τους δομή να διαθέτει τους απαραίτητους ελέγχους και ισοζύγια, ούτως ώστε να αναλαμβάνονται μετρήσιμοι και αποδεκτοί κίνδυνοι, και να αντιμετωπίζεται έγκαιρα και αποτελεσματικά η διαχείριση τυχόν συγκρούσεων συμφερόντων», πρόσθεσε.
Αναφέρθηκε ακόμη στην αλληλεπίδραση των πιστωτικών ιδρυμάτων με το πελατολόγιό τους. «Είναι προς το συμφέρον τόσο των καταναλωτών αλλά και των τραπεζών να καλλιεργηθεί μεταξύ τους μία σχέση αλληλοσεβασμού και εμπιστοσύνης. Εντός αυτού του πλαισίου, και σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Χρηματοπιστωτικής Δεοντολογίας της Κεντρικής Τράπεζας, Υπηρεσία που δημιουργήσαμε πρόσφατα για να διερευνά καταγγελίες που υποβάλλονται για εικαζόμενες παραβάσεις του νομικού και κανονιστικού πλαισίου, πέραν του ήμισυ των καταγγελιών που λαμβάνει αφορούν στις αναδιαρθρώσεις δανείων και άλλες συναφείς με αυτές διαδικασίες».
Η ΚΤΚ αναμένει πλήρη συμμόρφωση από τις τράπεζες καθώς και τις εταιρείες εξαγοράς ή διαχείρισης πιστώσεων με τις πρόνοιες της Οδηγίας Διαχείρισης Καθυστερήσεων και ιδίως με τον Κώδικα Συμπεριφοράς. Σκοπός του Κώδικα αυτού είναι η ενδυνάμωση του επιπέδου συνεργασίας μεταξύ των τραπεζών και των δανειοληπτών.Σε αυτό το πλαίσιο, η ΚΤΚ, πέραν των δικών της δράσεων, αποδίδει μεγάλη σημασία στην ομαλή και αποτελεσματική λειτουργία των αμυντικών μηχανισμών των τραπεζών, δηλαδή των λειτουργιών συμμόρφωσης και των εσωτερικών ελέγχων στο χειρισμό των καταγγελιών αυτών.
Υγιή κατάσταση τραπεζικού συστήματος
Ο κ. Ηροδότου εμφανίστηκε αισιόδοξος «ότι θα τα καταφέρουμε. Η αισιοδοξία μου αυτή εδράζεται στο ότι σε αντίθεση με τη μεγάλη οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, ο Κυπριακός Τραπεζικός Τομέας είναι καθαρά μέρος της λύσης και όχι πολλαπλασιαστής του προβλήματος. Έχει καταφέρει να αντέξει μέχρι σήμερα επιτυχώς τις διαδοχικές κρίσεις της πανδημίας και του πολέμου και να παραμένει φερέγγυος, με ισχυρή ρευστότητα και αισθητά βελτιωμένη ποιότητα ενεργητικού».
Συγκεκριμένα, η θέση φερεγγυότητας, όπως αυτή προσμετράται με το δείκτη Κοινών Μετοχών Κατηγορίας 1, αυξήθηκε στο 17,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2022, επίπεδο υψηλότερο από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο του 15,2%.
Ο Δείκτης Κάλυψης Ρευστότητας, διαμορφώθηκε στο επίπεδο του 320% τον Ιούλιο του 2022, που είναι πέρα από τρεις φορές υψηλότερος από την ελάχιστη εποπτική απαίτηση του 100%, θέτοντας τον Κυπριακό Τραπεζικό Τομέα μεταξύ των ισχυρότερων της Ένωσης από άποψη ρευστότητας, όπου ο μέσος όρος του εν λόγω δείκτη είναι στο 168%.
Ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε σχέση με το σύνολο των δανείων συνέχισε την πτωτική του πορεία και διαμορφώθηκε στο 11,2% τον Ιούνιο του 2022.
Αξιοσημείωτος, είπε, ήταν και ο όγκος των αναδιαρθρώσεων στις οποίες προχώρησαν τα πιστωτικά ιδρύματα, ενεργώντας στη βάση των σχετικών παραινέσεων της Κεντρικής Τράπεζας. Συγκεκριμένα, οι αναδιαρθρώσεις στις οποίες προέβησαν τα πιστωτικά ιδρύματα κατά το 2021, αυξήθηκαν σε €1,7 δισ., σε σύγκριση με €480 εκατ. το 2020.
Επεσήμανε ότι η στενή παρακολούθηση της βελτίωσης της ποιότητας του ενεργητικού των λιγότερο σημαντικών ιδρυμάτων, εξακολουθεί να ιεραρχείται υψηλά στην εποπτική ατζέντα.
«Οι κρίσεις που διαχρονικά έπληξαν τη χώρα μας αντιμετωπίστηκαν κάθε φορά με ευελιξία και προσαρμοστικότητα και έγιναν καταλύτες θεσμικών εξελίξεων κινητοποιώντας τους πολιτειακούς, οικονομικούς και κοινωνικούς φορείς να πράξουν συναινετικά ότι θεωρείτο επιβεβλημένο και αναγκαίο. Κατά αντίστοιχο τρόπο, η ΚΤΚ έλαβε δύσκολες αποφάσεις τα τελευταία χρόνια, αντιμετωπίζοντας σωρεία κρίσεων και προκλήσεων, όπως ήταν η πανδημία, ο Λίβανος και πιο πρόσφατα οι συνέπειες του Ρώσο-ουκρανικού πολέμου».