Πριν από μία δεκαετία, η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Θυρεοειδούς (ETA) και η Αμερικανική Εταιρεία Θυρεοειδούς (ΑTA) ένωσαν τις δυνάμεις τους ώστε να ορίσουν μία ημέρα αφιερωμένη στον θυρεοειδή αδένα και στα πολυάριθμα και συχνά «αόρατα» συμπτώματά του.
Πλέον η 25η Μαΐου είναι αναγνωρισμένη διεθνώς ως η Παγκόσμια Ημέρα Θυρεοειδούς και δεκάδες φορείς Υγείας εστιάζουν στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού επάνω στα προβλήματα του θυρεοειδούς.
Τι είναι ο θυρεοειδής αδένας;
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός ενδοκρινικός αδένας σε σχήμα πεταλούδας ο οποίος βρίσκεται στη βάση του λαιμού και επιφορτίζεται με το σημαντικότατο έργο της παραγωγής των θυρεοειδικών ορμονών, οι οποίες απελευθερώνονται στο αίμα και στη συνέχεια μεταφέρονται σε κάθε ιστό του σώματος.
Μεταξύ άλλων, οι θυρεοειδικές ορμόνες ρυθμίζουν τον μεταβολισμό και τη θερμοκρασία του σώματος ενώ συμβάλλουν και στην ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου, της καρδιάς, των μυών και άλλων οργάνων και συστημάτων.
Οι παθήσεις του θυρεοειδούς
Σύμφωνα με την Αμερικανική Εταιρεία Θυρεοειδούς, περίπου 20 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ πάσχουν από κάποια πάθηση του θυρεοειδούς αδένα, ενώ υπολογίζεται ότι πάνω από το 12% του πληθυσμού κάποια στιγμή θα εκδηλώσει στη ζωή του κάποια πάθηση του θυρεοειδούς, όπως για παράδειγμα υποθυρεοειδισμό, υπερθυρεοειδισμό ή καρκίνο του θυρεοειδούς.
Σημαντικό στατιστικό στοιχείο είναι πως ότι έως και το 60% των πασχόντων από κάποια πάθηση του θυρεοειδούς δεν γνωρίζουν ότι ο θυρεοειδής τους δυσλειτουργεί. Οι παθήσεις του θυρεοειδούς παρατηρούνται συχνότερα στις γυναίκες παρά στους άντρες αφού εκτιμάται ότι σε μια γυναίκα είναι πέντε έως οκτώ φορές πιθανότερο να εμφανιστεί κάποια πάθηση του θυρεοειδούς σε σύγκριση με έναν άντρα.
Ποια συμπτώματα προκαλεί ο θυρεοειδής
Οι παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα που θα μας παρακινήσουν να επισκεφτούμε τον γιατρό και να κάνουμε τις απαραίτητες εξετάσεις. Παράλληλα όμως, πολλά από τα συμπτώματα που προκαλεί ο θυρεοειδής παραπέμπουν σε διάφορες άλλες παθήσεις κι έτσι δυσκολεύεται η αναγνώρισή.
Πατώντας επάνω στις φωτογραφίες της παρακάτω gallery μπορείτε να δείτε μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα που υποδεικνύουν δυσλειτουργία στον θυρεοειδή αδένα.
Κοινά συμπτώματα που υποδεικνύουν δυσλειτουργία στον θυρεοειδή αδένα
Παρατηρείται αλλαγή στο δέρμα, γίνεται σκληρό ή πολύ λεπτό: Μία από τις λειτουργίες του θυρεοειδούς είναι ο έλεγχος ρυθμού ανάπλασης του δέρματος. Σε περίπτωση υπερθυρεοειδισμού το δέρμα ανανεώνεται ταχύτερα, και έτσι έχει ως αποτέλεσμα να είναι πιο λεπτό και λείο από το φυσιολογικό, ενώ αντίθετα στον υποθυρεοειδισμό ανανεώνονται πιο αργά τα δερματικά κύτταρα και έτσι το δέρμα γίνεται σκληρό και τραχύ. Επίσης κάποια άλλα δερματικά συμπτώματα που συνδέονται με δυσλειτουργίες του θυρεοειδούς είναι το ζεστό ή υγρό δέρμα, το αυξημένο κοκκίνισμα σε πρόσωπο και χέρια (υπερθυρεοειδισμός) ή το κρύο και χλωμό δέρμα, η αργή επούλωση των πληγών και η κιτρινωπή/πορτοκαλί απόχρωση του δέρματος λόγω αδυναμίας του θυρεοειδούς να μετατρέψει τα καροτένια των τροφών σε βιταμίνη Α (υποθυρεοειδισμός).
Αλλαγή σωματικού βάρους: Ο υποθυρεοειδισμός ενώ προκαλεί αύξηση του σωματικού βάρους, αυτή συνήθως δεν είναι μεγάλη. Στην περίπτωση του υπερθυρεοειδισμού η μείωση του βάρους είναι αξιοσημείωτη. Τα άτομα με υπερθυρεοειδισμό έχουν αυξημένη όρεξη, επομένως είναι πολύ πιθανό να τρώνε περισσότερο, ενώ τα άτομα με υποθυρεοειδισμό έχουν μειωμένη όρεξη και τρώνε λιγότερο, επομένως είναι πιθανό να αποφύγουν την αύξηση του βάρους τους.
Αντίληψη της θερμοκρασίας περιβάλλοντος: Στον υπερθυρεοειδισμό επιταχύνονται όλες οι μεταβολικές διεργασίες που συμβαίνουν στο σώμα, ενώ στον υποθυρεοειδισμό επιβραδύνονται. Στον υπερθυρεοειδισμό εκδηλώνεται συχνά έντονη εφίδρωση και ταχυπαλμία ακόμη κι όταν οι θερμοκρασίες δεν είναι πολύ υψηλές αφού οι καύσεις είναι αυξημένες οι καύσεις και κατ’ επέκταση η παραγωγή θερμότητας. Από την άλλη, ο υποθυρεοειδισμός χαρακτηρίζεται από ένα μόνιμο αίσθημα κρύου.
Συναισθηματική σύγχυση: Ο υπερθυρεοειδισμός είναι στενά συνυφασμένος με το αίσθημα του άγχους, την ευερεθιστότητα ή ακόμη και την ψύχωση, ενώ ο υποθυρεοειδισμός συνδέεται περισσότερο με τη θλίψη και την κοινωνική απόσυρση, ενώ παράλληλα μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης.
Επηρεάζεται η ενέργεια: στον υπερθυρεοειδισμό παρατηρείται ένα αίσθημα υπερβολικής ενεργητικότητας αφού ο οργανισμός καίει θερμίδες με αυξημένο ρυθμό. Αντίθετα, τον υποθυρεοειδισμό χαρακτηρίζει η μειωμένη διαθεσιμότητα ενέργειας που συνεπάγεται με ένα γενικότερο αίσθημα μόνιμης κόπωσης. Σημαντικό είναι ν’ αναφερθεί ότι και ο υπερθυρεοειδισμός οδηγεί τελικά σε εξάντληση, αφού η υπερδιέγερση καταλήγει να κουράζει τον οργανισμό.
Προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα: Η επιτάχυνση και η επιβράδυνση των μεταβολικών διεργασιών που παρατηρούνται έχουν αποτέλεσμα επεισόδια διάρροιας και δυσκοιλιότητας.
Απορρυθμίζεται ο κύκλος της περιόδου: Και στην περίπτωση υπερθυρεοειδισμού και στην περίπτωση υποθυρεοειδισμού ίσως να παρατηρηθούν αλλαγές στη διάρκεια του κύκλου αλλά και στην αιμορραγία κατά τις ημέρες της περιόδου.
Τριχόπτωση: Ο υπερθυρεοειδισμός και ο υποθυρεοειδισμός οδηγούν στην τριχόπτωση. Στον υπερθυρεοειδισμό παρατηρείται αποδυνάμωση των μαλλιών αλλά και μείωση της τριχοφυΐας στο σώμα, ενώ στον υποθυρεοειδισμό είναι πιο σύνηθες να παρατηρείται αραίωση των φρυδιών.
Η αντιμετώπιση των παθήσεων του θυρεοειδούς είναι κυρίως φαρμακευτική. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση ή/και θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο επί συγκεκριμένων ενδείξεων. Κάθε περιστατικό είναι διαφορετικό, έτσι ο κάθε ασθενής θα πρέπει να ακολουθήσει το θεραπευτικό σχήμα που θα του συστήσει ο θεράπων ιατρός του, καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψιν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καθενός.
Πώς κάνουμε αυτοεξέταση
Η αυτοεξέταση γίνεται με ψηλάφηση στον λαιμό και ταυτόχρονα οπτική παρατήρηση. Ο θυρεοειδής είναι εύκολο να εντοπιστεί, αφού βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού. Ο δρ Jeffrey Mechanick, κλινικός καθηγητής της Ιατρικής, Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Νοσημάτων των Οστών στην Σχολή Ιατρικής του νοσοκομείου Mount Sinai και πρόεδρος της AACE, συνιστά να εντοπίσουμε αρχικά τον θυρεοειδή αδένα, ο οποίος είναι πάνω από το ύψος της κλείδας και κάτω από τον λάρυγγα. Δεν πρέπει να συγχέεται ο θυρεοειδής αδένας με το “μήλο του Αδάμ”, το οποίο βρίσκεται πάνω από το θυρεοειδή αδένα.
Εστιάζοντας σε αυτό το μέρος του λαιμού, γέρνουμε το κεφάλι προς τα πίσω και αρχίζουμε να καταπίνουμε νερό. Κοιτάζοντας τον λαιμό στον καθρέφτη, ενώ καταπίνουμε, δίνουμε προσοχή για τυχόν στατικούς, ή κινούμενους όγκους.