Αναταραχή προκάλεσε στον Λευκό Οίκο ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, αποδίδοντας ευθέως την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές στον πόλεμο με το Ιράν.
Η κίνησή του ερμηνεύτηκε ευρέως ως προσπάθεια να αποστασιοποιηθεί από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ενόψει μιας ενδεχόμενης διεκδίκησης της προεδρίας το 2028.
Σε μια προσεκτικά διατυπωμένη ανάρτηση 600 λέξεων στο X, ο αντιπρόεδρος αναγνώρισε ότι οι ψηφοφόροι που είχαν στηρίξει τον Τραμπ το 2024 εγκατέλειψαν τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές.
«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», έγραψε. «Το είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ».
Σε συνεντεύξεις του μετά τα πρώτα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών, ο Τραμπ υπερασπίστηκε τον πόλεμο, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι διαδραμάτισε ρόλο στην ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς.
Η στάση του Βανς απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν αποτελεί κοινό μυστικό στην Ουάσιγκτον. Παρότι έχει επανειλημμένα στηρίξει τη σύγκρουση μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Τεχεράνη τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με πληροφορίες έχει εκφράσει την αντίθεσή του σε κατ’ ιδίαν συναντήσεις με αξιωματούχους της κυβέρνησης.
Ωστόσο, οι διαφωνίες παρέμεναν μακριά από τη δημοσιότητα μέχρι τώρα.
Λίγες ώρες αφότου ο Τραμπ και το κόμμα του υπέστησαν μια βαριά εκλογική ήττα, ο Βανς κατέστησε σαφές ότι θεωρούσε την απόφαση για την έναρξη του πολέμου ξεκάθαρο πολιτικό λάθος.
«Αν θέλετε να υποστηρίξετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι άξιζε να χάσουμε τη Γερουσία για τα επόμενα έξι χρόνια, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρώσουμε. Συμφωνείτε ή διαφωνείτε, τουλάχιστον αυτό είναι έντιμο», ανέφερε ο Βανς.
Είναι δύσκολο να θυμηθεί κανείς ανάλογη στιγμή στη σύγχρονη πολιτική ιστορία των ΗΠΑ, κατά την οποία ένας εν ενεργεία αντιπρόεδρος να έχει διαφοροποιηθεί τόσο έντονα από τον πρόεδρο σε ένα κεντρικό ζήτημα εξωτερικής πολιτικής, όπως αναφέρει το BBC.
Ακολούθησε μια ίσως ακόμη μεγαλύτερη έκπληξη: ο Τραμπ, ο οποίος συνήθως απαιτεί ακλόνητη πίστη από τους στενούς συνεργάτες του, συμφώνησε με τον Βανς ότι οι ενδιάμεσες εκλογές κρίθηκαν «σε μεγάλο βαθμό» από τον πόλεμο. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι θα «το ξανάκανε», αν βρισκόταν μπροστά στις ίδιες επιλογές.
Ήταν μια πρώτη ένδειξη ότι ο Τραμπ αν και έχει δώσει ιδιαίτερη αξία στην αφοσίωση των συνεργατών του, ενδέχεται να αφήσει στον Βανς σημαντικά περιθώρια κινήσεων, εφόσον αποφασίσει να ξεκινήσει προεκλογική εκστρατεία για την προεδρία.
«Ξέρω πώς αισθάνεται γι’ αυτό. Νομίζω ότι ήταν εντάξει», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε για την ανάρτηση του Βανς που απέδιδε την ήττα στον πόλεμο.
Η δήλωση του Βανς έμοιαζε με «έναν τρόπο να διαχωρίσει τη θέση του από τον Τραμπ», δήλωσε ο Ντάνιελ Μπάιμαν, ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Center for Strategic and International Studies.
Η προσπάθεια να αναδείξει τις διαφορές του με τον Τραμπ θα αποτελέσει μια λεπτή άσκηση ισορροπίας, εάν ο Βανς διεκδικήσει την προεδρία, πρόσθεσε ο Μπάιμαν.
Αυτή η ισορροπία ήταν εμφανής και στην ανάρτηση του Βανς. Ο αντιπρόεδρος δεν ανέφερε ονομαστικά τον Τραμπ και απέδωσε μεγάλο μέρος της ανάλυσής του για τα εκλογικά αποτελέσματα σε δημοσκόπους που δεν κατονόμασε.
«Ο Βανς δοκίμασε τα νερά για να δει προς τα πού θα κινηθεί», δήλωσε στο BBC η Άσλεϊ Ντέιβις, Ρεπουμπλικανή πολιτική στρατηγικός σύμβουλος.
Πέρα από την κριτική για τον πόλεμο με το Ιράν, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ παρουσίασε επίσης έναν πολιτικό οδικό χάρτη, ο οποίος θα μπορούσε να προαναγγέλλει μια πιθανή προεκλογική εκστρατεία για την προεδρία.
Συμπύκνωσε τη στρατηγική του κόμματος για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων σε ένα σαφές σχέδιο τεσσάρων σημείων:
Τερματισμός του πολέμου
Εστίαση στο κόστος ζωής και τον πληθωρισμό
Πρώτα η Αμερική
Αλλαγή των αμερικανικών σχέσεων με το Ισραήλ
Ο κατάλογος συμπύκνωνε μεγάλο μέρος της κοσμοθεωρίας του Βανς από τότε που εμφανίστηκε στο προσκήνιο της εθνικής πολιτικής σκηνής και έμοιαζε με τον βασικό κορμό μιας μελλοντικής προεκλογικής ομιλίας.
Φυσικά, οι επόμενες προεδρικές εκλογές απέχουν ακόμη δύο χρόνια. Ο Βανς αναμένεται να είναι υποψήφιος, αλλά δεν έχει λάβει επίσημη απόφαση, ενώ οι συνεργάτες του επιμένουν ότι εξακολουθεί να το εξετάζει.
Παραμένει επίσης ανοιχτό προς συζήτηση το κατά πόσο ο Βανς διαφοροποιήθηκε πραγματικά από τον Τραμπ. Σύμφωνα με τους New York Times, ο Βανς έδειξε το μήνυμα στον Τραμπ προτού το δημοσιεύσει στο διαδίκτυο.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη και να καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί καμία διαφωνία από τον Βανς ή οποιονδήποτε άλλον.
Ο πρόεδρος έχει αποφύγει να αποκαλύψει ποιον θα στήριζε ως διάδοχό του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών στις προεδρικές εκλογές του 2028. Ο Τραμπ έχει επαινέσει επανειλημμένα τον Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, χωρίς ωστόσο να έχει δηλώσει πότε ή αν θα εκφράσει επίσημα την υποστήριξή του σε κάποιον.
Ο πρόεδρος φαίνεται να απολαμβάνει το παιχνίδι των εικασιών γύρω από το ποιον θα στηρίξει για να συνεχίσει το πολιτικό του κίνημα. Μάλιστα, στο παρελθόν έχει αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να διεκδικήσει τρίτη θητεία, κάτι που απαγορεύεται από το Σύνταγμα των ΗΠΑ.
Το μήνυμα του Βανς για τις ενδιάμεσες εκλογές μπορεί τελικά να μην αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό. Ή μπορεί να αποτέλεσε το εναρκτήριο λάκτισμα για την κούρσα του 2028 και τη μάχη για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα της μετά Τραμπ εποχής.
Πηγή: skai.gr