Η Ελλάδα εξέδωσε την Παρασκευή αγγελία προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου για τον GSI.
Ειδικότερα, αναφέρεται, κατόπιν θετικής γνωμοδότησης της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης (ΕΧΑΕΘ), ο Υπουργός Εξωτερικών εξέδωσε σήμερα, 6 Νοεμβρίου 2026, τη σχετική απόφαση αδειοδότησης των εργασιών έρευνας και πόντισης του καλωδίου.
Ακολούθως, το ερευνητικό πλοίο αιτήθηκε την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως.
Η NAVTEX καλύπτει θαλάσσιες περιοχές στο ανατολικό και νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος, καθώς και στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις συντεταγμένες να εκτείνονται ανατολικά της Κρήτης και της Κάσου. Η περίοδος ισχύος της αρχίζει στις 6 Νοεμβρίου 2026 και ολοκληρώνεται στις 6 Μαρτίου 2027.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη πολιτική και διπλωματική σημασία, καθώς η περιοχή της Κάσου είχε βρεθεί στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης το καλοκαίρι του 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε οδηγήσει σε διακοπή των ερευνών.
Δείτε τη NAVTEX:
Το γαλλικό «κλειδί» και οι εκτιμήσεις για την αντίδραση της Άγκυρας
Παρά το βεβαρημένο παρελθόν και την πάγια αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από την Τουρκία, οι εκτιμήσεις που διαμορφώνονται αυτή τη φορά συγκλίνουν στο ότι δεν αναμένεται σοβαρή ένταση επί του πεδίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, καθοριστικό ρόλο έχει διαδραματίσει η Γαλλία, η οποία έχει αναλάβει να ενημερώσει την Άγκυρα για τις επικείμενες εργασίες, με τρόπο που δεν δημιουργεί τετελεσμένα εις βάρος της Αθήνας και δεν μπορεί να εκληφθεί ως αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων.
Η συγκεκριμένη διευθέτηση φαίνεται πως αποτελεί το αποτέλεσμα των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων που προηγήθηκαν, με στόχο να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση του έργου χωρίς να υποχρεωθεί η ελληνική πλευρά να προβεί σε κινήσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως υποχώρηση από τις πάγιες θέσεις της.
Άλλωστε, η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένα ότι δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για την εκτέλεση εργασιών σε περιοχές όπου ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα. Διαφορετικό ζήτημα αποτελεί η ενημέρωση για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, η οποία δεν συνεπάγεται αναγνώριση αρμοδιότητας ή δικαιοδοσίας της Άγκυρας.
Υπό αυτό το πρίσμα, η γαλλική εμπλοκή φαίνεται πως προσφέρει μια διέξοδο σε ένα από τα πλέον ευαίσθητα σημεία της υπόθεσης, επιτρέποντας στην Αθήνα να προχωρήσει χωρίς να επωμιστεί το πολιτικό και διπλωματικό κόστος μιας απευθείας ενημέρωσης της Τουρκίας.
Αυτό, βεβαίως, δεν αποκλείει την έκδοση τουρκικής αντι-NAVTEX ή κάποιας διπλωματικής αντίδρασης. Ωστόσο, άλλο η επανάληψη των γνωστών τουρκικών θέσεων και άλλο μια νέα κρίση με παρουσία πολεμικών πλοίων στην περιοχή, ενδεχόμενο που, με βάση τις σημερινές εκτιμήσεις, δεν θεωρείται το επικρατέστερο.
Η επιστροφή στην Κάσο και το επόμενο βήμα
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο πλοίο «Abeille Marengo», το οποίο βρίσκεται σε ετοιμότητα για την εκτέλεση των ερευνών. Η έκδοση της NAVTEX ανοίγει τον δρόμο για την κινητοποίησή του, χωρίς πάντως να σημαίνει ότι το πλοίο έχει ήδη αποπλεύσει ή έχει αρχίσει τις εργασίες.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η επιστροφή των ερευνών στην ευρύτερη περιοχή της Κάσου, εκεί όπου το καλοκαίρι του 2024 είχε καταγραφεί μία από τις σοβαρότερες δοκιμασίες των ελληνοτουρκικών σχέσεων τα τελευταία έτη.
Οι ανακοινώσεις κομμάτων στη Λευκωσία
Μετά την έκδοση της NAVTEX άρχισαν και οι τοποθετήσεις κομμάτων στην Λευκωσία.
Συγκεκριμένα, ο Δημοκρατικός Συναγερμός σε ανακοίνωσή του ανέφερε πως «χαιρετίζει την έκδοση της NAVTEX από ελληνικής πλευράς, η οποία αποτελεί ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για την έναρξη των θαλάσσιων ερευνών και την προώθηση του Great Sea Interconnector (GSI)».
Στην ανακοίνωση προστίθεται πως «μετά και από αυτή την εξέλιξη, καλούμε την κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της και να προχωρήσει χωρίς νέες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει. Ελπίζουμε ότι η εξέλιξη αυτή θα σημάνει επιτέλους και το τέλος της διγλωσσίας και των αντιφατικών τοποθετήσεων μεταξύ στελεχών της κυβέρνησης, που συντηρούν την αβεβαιότητα γύρω από το έργο».
Καταλήγοντας, ο ΔΗΣΥ σημείωσε πως «ο GSI αποτελεί έργο στρατηγικής, ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας για την Κύπρο. Η επιτυχής υλοποίησή του απαιτεί ξεκάθαρη πολιτική βούληση, συνέπεια στις δεσμεύσεις και στενό συντονισμό Κύπρου και Ελλάδας, με την ισχυρή στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ενδιαφέρον των ΗΠΑ και τη συνεργασία του Ισραήλ, ώστε η Κύπρος να αναδειχθεί σε ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο».