Λόγω της εμφάνισης περιστατικών οξείας γαστρεντερίτιδας, το Υπουργείο Υγείας επιθυμεί να ενημερώσει το κοινό για τα ακόλουθα:
- Τι είναι η οξεία γαστρεντερίτιδα;
Είναι η ύπαρξη αυξημένου αριθμού κενώσεων που έχουν κρεμώδη ή υδαρή σύσταση και οφείλονται σε ιούς, βακτήρια ή παράσιτα. Ενδέχεται να συνοδεύονται από εμετούς, πυρετό ή κοιλιακό άλγος.
- Πως μεταδίδεται η οξεία γαστρεντερίτιδα;
Η οξεία γαστρεντερίτιδα μεταδίδεται συνήθως από άτομο σε άτομο με την κοπρανοστοματική οδό, δηλαδή με την κατάποση του μικροβίου που βρίσκεται στα κόπρανα κάποιου ασθενή (π.χ. όταν κάποιος φάει χωρίς να πλυθεί αφού προηγουμένως έχει ακουμπήσει τη λερωμένη πάνα του παιδιού, ή το κάθισμα της τουαλέτας). Τα μικρά παιδιά δύσκολα τηρούν τους κανόνες υγιεινής οπότε είναι πιο επιρρεπή στο να νοσήσουν.
Ορισμένοι ιοί που προκαλούν γαστρεντερίτιδα μπορεί να μεταδοθούν με σταγονίδια (π.χ. πτύελα, σταγονίδια από εμέσματα).
Σπανιότερα, η γαστρεντερίτιδα μπορεί να προκληθεί από μολυσμένα τρόφιμα (π.χ. αυγό μελάτο, κοτόπουλο που δεν είναι καλά ψημένο, ρύζι που δεν συντηρήθηκε σωστά) ή νερό.
- Τι πρέπει να προσέξω αν το παιδί μου έχει οξεία γαστρεντερίτιδα;
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος στα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα είναι η αφυδάτωση. Λόγω της αυξημένης απώλειας υγρών από τις κενώσεις και ανεπαρκούς πρόσληψης υγρών από το στόμα (συνύπαρξη ανορεξίας, ναυτίας, εμετών) τα παιδιά εύκολα οδηγούνται σε αφυδάτωση. Όσο μικρότερη η ηλικία του παιδιού τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για αφυδάτωση.
Σε ήπια αφυδάτωση υπάρχει ήπια ξηρότητα του στόματος, αυξημένη δίψα και ελαφρώς μειωμένη παραγωγή ούρων (μια ούρηση ανά 6 ώρες).
Σε μέτρια και σοβαρή αφυδάτωση η παραγωγή των ούρων μειώνεται κατά πολύ, τα δάκρυα απουσιάζουν στο κλάμα, το στόμα ξηραίνεται σημαντικά και τα μάτια μοιάζουν βυθισμένα.
- Τι μπορώ να κάνω εάν το παιδί μου έχει οξεία γαστρεντερίτιδα;
Τα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα και αφυδάτωση πρέπει να ενυδατωθούν το συντομότερο δυνατό. Η ενυδάτωση πρέπει να γίνεται με ειδικό διάλυμα ηλεκτρολυτών το οποίο διατίθεται στα φαρμακεία.
Σε παιδιά με εμετούς καλό είναι να ξεκινήσετε την ενυδάτωση αφού αφήσετε λίγο χρόνο μετά τον εμετό για να ηρεμίσει το στομάχι του παιδιού (περίπου 30λεπτά).
Ξεκινήστε με μικρές ποσότητες υγρών (ένα κουταλάκι 5ml διαλύματος ηλεκτρολυτών κάθε 2 λεπτά) ώστε να μην προκληθεί ναυτία ή εμετός. Η συνολική ποσότητα των υγρών που θα δοθεί στο παιδί εξαρτάται από το βάρος του και των αριθμό των διαρροιών και των εμετών.
Τα θηλάζοντα, κατά αποκλειστικότητα, βρέφη δεν χρειάζεται να λαμβάνουν ηλεκτρολύτες καθώς το μητρικό γάλα είναι εύπεπτο. Συστήνονται ωστόσο μικρά και συχνά γεύματα για αποφυγή υποτροπής των εμετών.
- Χορηγούνται φάρμακα σε παιδί με οξεία γαστρεντερίτιδα;
Τα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα δεν χρειάζονται ειδική φαρμακευτική αγωγή.
Τα αντιβιοτικά δεν χρειάζονται στα περισσότερα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα καθώς δεν βοηθούν. Αντίθετα, ενδέχεται να επιδεινώσουν και να παρατείνουν τις διάρροιες.
Τα αντιεμετικά προκαλούν συχνά σοβαρές παρενέργειες στα παιδιά και πρέπει να αποφεύγονται, ενώ τα φάρμακα που μειώνουν την κινητικότητα του εντέρου πιθανό να επιδεινώσουν την γαστρεντερίτιδα.
Τα προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου μετά από οξεία γαστρεντερίτιδα, συμβάλλουν ωστόσο σε μικρό βαθμό στη βελτίωση των διαρροιών.
- Τι πρέπει να προσέξω στη διατροφή του παιδιού με οξεία γαστρεντερίτιδα;
Τα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα που δεν παρουσιάζουν εμετούς πρέπει να συνεχίσουν να τρώνε κανονικά ενώ τα θηλάζοντα βρέφη, πρέπει να συνεχίσουν τον θηλασμό.
Τα παιδιά με οξεία γαστρεντερίτιδα μπορούν να καταναλώνουν γαλακτοκομικά. Δίαιτα χωρίς λακτόζη μπορεί να βοηθήσει μόνο σε μεγαλύτερα παιδιά με σοβαρή συμπτωματολογία και σε χρόνια διάρροια (περισσότερο από 2 εβδομάδες).
Τα συνιστάμενα τρόφιμα στην οξεία γαστρεντερίτιδα περιλαμβάνουν ένα συνδυασμό σύνθετων υδατανθράκων (ρύζι, πατάτες, σιτάρι), κρέας, γιαούρτι, φρούτα και λαχανικά. Η δίαιτα με καθαρά υγρά ή η στερητική δίαιτα με ρύζι, ψωμί, μπανάνα, μήλο, είναι ανεπαρκής σε θρεπτικά συστατικά και είναι δυνατό να προκαλέσει παρατεταμένη διάρροια.
Τα τρόφιμα με ψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη πρέπει να αποφεύγονται. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και τα αναψυκτικά αφού περιέχουν υπερβολική ζάχαρη και είναι ανεπαρκή σε ηλεκτρολύτες.
Στα παιδιά με εμετούς η διατροφή πρέπει να είναι ελαφριά.
- Πόσο καιρό διαρκεί η οξεία γαστρεντερίτιδα;
Η οξεία γαστρεντερίτιδα διαρκεί συνήθως λιγότερο από μια εβδομάδα αν και μπορεί να διαρκέσει εώς και 14 μέρες.
- Πότε πρέπει να αποταθώ άμεσα σε γιατρό;
Πρέπει να αποταθείτε άμεσα σε γιατρό αν το παιδί με οξεία γαστρεντερίτιδα παρουσιάζει:
1. Άρνηση λήψης τροφής και υγρών.
2. Εμετούς παρά την προσπάθεια από του στόματος ενυδάτωσης.
3. Αφυδάτωση μέτριου και σοβαρού βαθμού (πχ. βρέφος που δεν έχει ουρήσει ≥6 ώρες και παιδί που δεν έχει ουρήσει ≥8 ώρες).
4. Διάρροια με αίμα.
5. Έντονο κοιλιακό άλγος.
6. Αλλαγές στην συμπεριφορά, πχ λήθαργος.
- Προληπτικά μέτρα
Είναι πολύ σημαντικό να τηρούνται πάντα οι κανόνες υγιεινής.
Καλό πλύσιμο χεριών με σαπούνι και νερό.
– πριν το φαγητό
– μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος, ψαριού και αυγών
– μετά την αλλαγή της πάνας του παιδιού
Πλένετε καλά με σαπούνι και νερό τα σκεύη και τις επιφάνειες που ήρθαν σε επαφή με ωμό κρέας ή ψάρι.
Πλένετε προσεχτικά τα φρούτα και τα λαχανικά με καθαρό νερό.
Αποφύγετε τις συνταγές με ωμά αυγά και ψήνετε τα αυγά μέχρι ο κρόκος να σφίξει.
Καταψύξτε κρέας και ψάρι που δεν θα μαγειρευτούν τις επόμενες 48 ώρες.
Μην αφήνετε μαγειρεμένα τρόφιμα περισσότερο από 2 ώρες εκτός ψυγείου (και όχι περισσότερο από 1 ώρα αν η θερμοκρασία δωματίου είναι ≥32οC).
Μην μοιράζεστε ποτήρια και μαχαιροπήρουνα.
Αν θα μεταφέρετε ευαίσθητα τρόφιμα εκτός σπιτιού χρησιμοποιήστε παγοκύστεις, ισοθερμικές τσάντες ή παγωνιέρες.