Επιδεινώνεται το ψυχρό κλίμα στις διπλωματικές σχέσεις της Ελλάδας με την Ρωσία, με αφορμή τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το γεγονός ότι η χώρα μας συντάχθηκε εξαρχής με τη Δύση, όχι μόνο καταδικάζοντας την εισβολή, που η Μόσχα επιμένει να αποκαλεί «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», αλλά και επιβάλλοντας κυρώσεις κατά της Ρωσίας, είχε ήδη επιφέρει ένα σημαντικό πλήγμα στις παραδοσιακά καλές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Ωστόσο, δύο κινήσεις της Αθήνας φέρεται να «πόνεσαν» περισσότερο την Μόσχα, η οποία πέρασε στην αντεπίθεση.
Κατ’ αρχήν, οι ελληνικές αρχές κήρυξαν 12 μέλη των Διπλωματικών και Προξενικών Αποστολών της Ρωσίας, που ήταν διαπιστευμένα στην Ελλάδα, ως πρόσωπα μη αρεστά (personae non gratae), από τις αρχές Απριλίου, λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και μέσα στο ευρύτερο κλίμα των ημερών με τις αλλεπάλληλες απελάσεις Ρώσων διπλωματών από τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης.
Δεύτερον – και ίσως πιο σημαντικό για την Ρωσία – η Ελλάδα συμμετείχε στη διεθνή αποστολή όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού στο καθεστώς του Κιέβου.
Οι 12 Ρώσοι διπλωμάτες – Οι κατηγορίες εναντίον τους, η εμπλοκή της ΕΥΠ
Έρευνα περίπου 18 μηνών από την ΕΥΠ και με βάση νέα δεδομένα που προέκυψαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, φέρεται να οδήγησε στην απέλαση των 12 Ρώσων διπλωματών που ανακοίνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών.
Αυτό σημειώνεται από άτομα που φέρεται να γνωρίζουν όσα συνέβαιναν στο παρασκήνιο με την παρακολούθηση των εν λόγω διπλωματών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η έρευνα για ύποπτη δραστηριότητά τους, αναφορές για χρηματισμούς ιδιωτών κ.λπ. υπήρξε με την συνδρομή κλιμακίων μυστικών υπηρεσιών από τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ.
Κατά τις επισημάνσεις ατόμων που γνωρίζουν το περιεχόμενο των ερευνών της ΕΥΠ, «κάποιοι εκ των απελαθέντων, όχι μόνο προωθούσαν τις ρωσικές θέσεις σε διάφορα ζητήματα, αλλά ενίσχυαν αντικυβερνητικές η αποσταθεροποιητικές απόψεις».
Η έρευνα της ΕΥΠ είναι προγενέστερη και η κήρυξη των 12 Ρώσων διπλωματών ως personae non gratae έγινε σαφώς υπό το πρίσμα των εξελίξεων στην Ουκρανία, αλλά και των προσπαθειών που κάνει το Κρεμλίνο να αντιστρέψει το σε βάρος του κλίμα διεθνώς.
Οι «απειλές»
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, είχε απαντήσει στην απόφαση της Αθήνας, κάνοντας λόγο για «εχθρική κίνηση», η οποία θα απαντηθεί «καταλλήλως».
Αναφερόταν δε, σε «υπαγορευμένη από τις ΗΠΑ» απόφαση, υποστηρίζοντας ότι εκείνοι που την έλαβαν «ήθελαν να σπείρουν διχόνοια μεταξύ του ελληνικού και του ρωσικού λαού».
Παράλληλα, χαρακτήριζε τις απελάσεις «άνευ προηγουμένου κίνηση στις ρωσοελληνικές σχέσεις».
Η Ρωσία απελαύνει οκτώ Έλληνες διπλωμάτες
Περισσότερο από δυόμιση μήνες αργότερα, η Μόσχα πέρασε στην αντεπίθεση, κηρύσσοντας οκτώ Έλληνες διπλωμάτες «personae non gratae», στους οποίους έδωσε προθεσμία οκτώ ημερών για να φύγουν από τη χώρα, όπως ανακοίνωσε τη Δευτέρα το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.
Το υπουργείο Εξωτερικών είπε ότι κάλεσε την Ελληνίδα πρέσβη για να διαμαρτυρηθεί για «την συγκρουσιακή» – όπως την αποκάλεσε – «πορεία των ελληνικών αρχών προς τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού στο καθεστώς του Κιέβου».
Και προσέθεσε ότι είχε επίσης διαμαρτυρηθεί για την ελληνική απόφαση να κηρύξει μια ομάδα Ρώσων διπλωματών «personae non gratae».
Η ανακοίνωση του ρωσικού ΥΠΕΞ
«Στις 27 Ιουνίου κλήθηκε στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών η πρέσβης της Ελληνικής Δημοκρατίας στη Ρωσική Ομοσπονδία, στην οποίο εκφράστηκε έντονη διαμαρτυρία σε σχέση με την συγκρουσιακή πορεία των ελληνικών αρχών προς τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της προμήθειας όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού στο καθεστώς του Κιέβου και της ανακήρυξης ομάδας Ρώσων διπλωματών στην Ελλάδα ως ‘personae non gratae’.
Στην πρέσβη παραδόθηκε σημείωμα με την κοινοποίηση ότι, ως απάντηση, οκτώ Έλληνες διπλωματικοί υπάλληλοι στη Ρωσία κηρύχθηκαν “personae non gratae” και πρέπει να εγκαταλείψουν τη χώρα εντός οκτώ ημερών. Ενημερώθηκε και για άλλα μέτρα που έλαβε η ρωσική πλευρά σχετικά με τη λειτουργία των ελληνικών αντιπροσωπειών στο εξωτερικό στη Ρωσία.
Τονίζεται ότι μιλάμε για τις άμεσες συνέπειες των μη φιλικών ενεργειών που ξεκίνησαν οι ελληνικές αρχές. Η πλήρης ευθύνη για το γεγονός αυτό βαρύνει αποκλειστικά την Αθήνα. Επισημαίνεται ότι σε περίπτωση συνέχισης της αντιρωσικής πολιτικής, επιφυλασσόμαστε να απαντήσουμε».
Διάβημα διαμαρτυρίας του ελληνικού ΥΠΕΞ
Με διάβημα στον Ρώσο πρέσβη απάντησε το υπουργείο Εξωτερικών στην απέλαση των Ελλήνων διπλωματών από τη Μόσχα.
Εξάλλου, σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ, στις 27 Ιουνίου, ανέφερε ότι «δεν υφίσταται καμία βάση για την απόφαση των ρωσικών Αρχών για την απέλαση μελών του προσωπικού ελληνικής διπλωματικής και προξενικής αρχής στη Ρωσία» και υπογράμμιζε ότι τα άτομα αυτά, «διακρινόμενα για τον επαγγελματισμό τους και το υψηλό αίσθημα ευθύνης, επιτελούσαν τα καθήκοντά τους σύμφωνα με τις προβλέψεις των Συμβάσεων της Βιέννης για τις Διπλωματικές και Προξενικές Σχέσεις».
Ζαχάροβα: Οι αμοιβαίες απελάσεις δεν είναι δική μας επιλογή
Την εκτίμηση ότι συν τω χρόνω η λογική πρέπει να επικρατήσει και να ομαλοποιηθεί η διπλωματική δραστηριότητα Ελλάδας και Ρωσίας σε Μόσχα και Αθήνα, εξέφρασε η επίσημη εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, απαντώντας σε σχετική ερώτηση κατά την τακτική εβδομαδιαία ενημέρωση ρωσικού και διεθνούς Τύπου.
Η Ρωσίδα εκπρόσωπος είπε ότι οι αμοιβαίες απελάσεις δεν είναι επιλογή της Μόσχας και διαβεβαίωσε ότι παρά τη μείωση της στελέχωσής τους, η ρωσική πρεσβεία στην Αθήνα και το γενικό προξενείο στην Θεσσαλονίκη θα συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Για την επιδείνωση των ελληνορωσικών σχέσεων και τις συνέπειες που θα έχει αυτό το αρνητικό κλίμα για τη χώρα μας μίλησε στο in.gr ο καθηγητής Γεωπολιτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιάννης Μάζης.
«Θεωρώ, όπως άλλωστε και ο νομπελίστας της Ειρήνης, εμπειρότατος διπλωμάτης και μεγάλη ‘αλεπού’ των διεθνών ισορροπιών, Χένρι Κίσινγκερ, ότι ήταν μέγα λάθος της Δύσης να ομογενοποιήσει τις συνιστώσες ισχύος Ρωσίας, Κίνας και Ινδίας», τόνισε ο καθηγητής, προσθέτοντας πως οι λόγοι γι’ αυτή του τη θέση «είναι προφανείς και εμφανείς».
Ειδικά για τη χώρα μας, ο κ. Μάζης σημείωσε πως «η Ελλάδα θα πληρώσει σκληρότατο κόστος και στο οικονομικό επίπεδο αναφορικά με την ενέργεια και, βεβαίως, με αποτελέσματα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά, τα οποία δεν θα κινηθούν προς την ορθολογική πλευρά του πολιτικού φάσματος».
«Ο χειμώνας θα είναι εξαιρετικά δύσκολος και οι παλιμπαιδισμοί των εκλογών δεν πρόκειται να επιφέρουν λύσεις, απλώς να ‘ισοκατανείμουν’ τις ευθύνες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο έμπειρος καθηγητής.