Με εκδηλώσεις μνήμης η Κύπρος τιμά σήμερα εκείνους που έπεσαν κατά το προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, υπερασπιζόμενοι τη Δημοκρατία και τη νομιμότητα. Εκείνους η ηρωική αντίσταση των οποίων στάθηκε ανάχωμα ενάντια στα τανκς της προδοσίας και της εθνικής καταισχύνης.
Στις 8.20 το πρωί, ώρα που εκδηλώθηκε το πραξικόπημα, θα ηχήσουν οι σειρήνες σε όλες τις πόλεις με το σύνθημα έναρξης συναγερμού.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, θα παραστεί στο καθιερωμένο μνημόσυνο για όσους έπεσαν κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος προς προάσπιση της νομιμότητας και της Δημοκρατίας, που θα πραγματοποιηθεί στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στις 8:30 π.μ, αναφέρει ανακοίνωση της Προεδρίας.
Στα μνημόσυνα που πραγματοποιήθηκαν στους Μητροπολιτικούς Δήμους, στις 10 Ιουλίου, την Κυβέρνηση εκπροσώπησαν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, με την κατάθεση στεφάνων εκ μέρους τους Προέδρου της Δημοκρατίας.
Στο Παραλίμνι τα μνημόσυνα για το Πραξικόπημα θα τελεστούν μαζί με τα μνημόσυνα για την εισβολή στις 17 Ιουλίου, 2021 και θα παραστεί ο Υπουργός Υγείας Μιχάλης Χατζηπαντέλα.
Εκδηλώσεις μνήμης διοργανώνουν επίσης κόμματα, δήμοι και οργανώσεις.
Με το προδοτικό πραξικόπημα εκείνο το πρωί της 15ης Ιουλίου 1974 ενάντια στον εκλελεγμένο Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄, κορυφώθηκε η δράση της στρατιωτικής χούντας των Αθηνών και των συνεργατών στην Κύπρο (EOKA B) που στόχευε στην ανατροπή της νόμιμης κυβέρνησης, ανοίγοντας την κερκόπορτα στον τουρκικό Αττίλα και δίδοντας στην Τουρκία την αφορμή και την ευκαιρία, που για χρόνια επιζητούσε, για να προωθήσει την επεκτατική πολιτική της σε βάρος της Κύπρου, μια πολιτική που έσπειρε το θάνατο, την καταστροφή και οδήγησε στη συνεχιζόμενη κατοχή των πατρογονικών μας εδαφών από τον τουρκικό στρατό εισβολής.
Το πρωί της μαύρης εκείνης ημέρας τα τανκς της χούντας των συνταγματαρχών και οι εγκάθετοί τους στην Κύπρο διενεργούν πραξικόπημα με σύνθημα «Αλέξανδρος εισήλθε νοσοκομείο».
Δύο φάλαγγες αρμάτων εισέρχονται στο οδικό δίκτυο με στόχο την εξουδετέρωση της προεδρικής φρουράς. Ο Μακάριος βρισκόταν στο Προεδρικό Μέγαρο υποδεχόμενος ομάδα Ελληνόπαιδων μαθητών από την Αίγυπτο και φυγαδεύεται από συνοδούς του. Το Προεδρικό, η Αρχιεπισκοπή και άλλοι στόχοι πλήττονται από τεθωρακισμένα και τανκ. Οι πραξικοπηματίες καταλαμβάνουν το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου και ανακοινώνουν ψευδώς ότι ο Μακάριος είναι νεκρός και ο Νικόλαος Σαμψών ορκίζεται Πρόεδρος.
Το ΡΙΚ μεταδίδει:
«Έλληνες, επενέβη σήμερον η Εθνική Φρουρά διά να σταματήσει τον αδελφοκτόνον πόλεμον μεταξύ των Ελλήνων. Πάσα αντίστασις εις την νήσον έχει εκλείψει. Ο Μακάριος είναι νεκρός. Ο κύριος σκοπός της Εθνικής Φρουράς είναι η επιβολή της τάξεως. Το θέμα είναι εσωτερικό μεταξύ των Ελλήνων και μόνον. Η Εθνική Φρουρά είναι τη στιγμήν αυτήν κυρία της καταστάσεως»
Ο Μακάριος όμως δεν ήταν νεκρός. Απευθύνει διάγγελμα από ραδιοσταθμό της Πάφου στον κυπριακό λαό λέγοντας μεταξύ άλλων:
«Ελληνικέ κυπριακέ λαέ, Γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις. Γνωρίζεις ποίος σου ομιλεί. Είμαι ο Μακάριος. Είμαι εκείνος τον οποίον συ εξέλεξες διά να είναι ηγέτης σου. Δεν είμαι νεκρός, όπως η χούντα των Αθηνών και οι εδώ εκπρόσωποί της θα ήθελαν. Είμαι ζωντανός. Και είμαι μαζί σου, συναγωνιστής και σημαιοφόρος εις τον κοινόν αγώνα. Το πραξικόπημα της Χούντας απέτυχε. Εγώ ήμουν ο στόχος της Χούντας, και εφόσον εγώ ζω η Χούντα στην Κύπρο δεν θα περάσει. Ο κυπριακός Ελληνισμός δεν ανέχεται πραξικοπήματα και δικτατορίες. Η Χούντα χρησιμοποίησε τεθωρακισμένα και τανκς για να κάμει πραξικόπημα αλλά η αντίστασις των ανδρών της Προεδρικής Φρουράς , η αντίστασις του λαού μας εσταμάτησεν τα τεθωρακημένα, εσταμάτησεν τα τανκς. Μόνο κατόρθωμα της Χούντας ήτο η κατάληψις του Ραδιοφωνικού Ιδρύματος για να μεταδίδει από ραδιοφώνου ψευδολογίας και να ομιλεί δήθεν περί κυβερνητικής αλλαγής».
Η Χούντα, είπε ο Μακάριος, αποφάσισε να διχοτομήσει την Κύπρο και κάλεσε τον λαό να μην υπακούει στις διαταγές της και να αντισταθεί.
Η επίθεση στο Προεδρικό Μέγαρο δεν ήταν η μόνη. Διενεργήθηκαν και άλλες, σε πόλεις και πολλά χωριά της Κύπρου για πάταξη της αντίστασης. Χύθηκε αίμα με δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Αίμα, που έμελλε να χυθεί με ακόμη πιο τραγικές συνέπειες λίγες μόνο μέρες μετά όταν οι Τούρκοι εισέβαλλαν στο νησί.
Σήμερα, τιμούμε αυτούς τους συνανθρώπους μας, τους ήρωες της αντίστασης που έδωσαν τη ζωή τους για την προάσπιση της δημοκρατίας κατά το πραξικόπημα.