Τουλάχιστον την ποινική δίωξη δύο προσώπων εισηγείται η Αστυνομία σε σχέση με τους φονικούς ΤΑΚΑΤΑ, η οποία κλήθηκε να διερευνήσει τα όσα προέκυπταν από τις εξετάσεις της Ερευνητικής Επιτροπής, το πόρισμα της οποίας καταλήγει σε ποινικές ευθύνες στους πρώην Διευθυντές του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, Γιάννη Νικολαΐδη και Σωτήρη Κολέττα, με τον πρώτο σήμερα να είναι Γενικός Διευθυντής στο Υφυπουργείο Πρόνοιας, αφού προηγουμένως υπηρέτησε ως Γενικός και στο Υπουργείο Μεταφορών, ενώ ο δεύτερος αφυπηρέτησε.
Υπενθυμίζεται ότι η Ερευνητική έδειξε δύο σοβαρά αδικήματα, τα οποία αφορούν ανθρωποκτονία και κατάχρηση εξουσίας. Για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας, η Επιτροπή ανέφερε πως αφορούν στον θανάσιμο τραυματισμό του Κ. Όξυνου και της Στ. Γιωργαλλή, ως και το αδίκημα της πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης του άρθρου 231 του ΠΚ που αφορά τον Α. Λούγκου.
Σε σχέση με το αδίκημα της κατάχρησης εξουσίας, σημείωσε ότι «εκ πρώτης όψεως θεωρούμε προβληματική τη διάπραξη, ενδεχομένως, και του αδικήματος της παραμέλησης υπηρεσιακού καθήκοντος του άρθρου 134 του ΠΚ, αφού για στοιχειοθέτηση του αδικήματος αυτού απαιτείται απόδειξη ότι ο δημόσιος λειτουργός που παραμελεί την εκτέλεση καθήκοντος, το πράττει εσκεμμένα και το “εσκεμμένα” φαίνεται να προϋποθέτει ειδική πρόθεση και να μην ικανοποιείται στη βάση αμέλειας και απραξίας».
Ερευνητική Επιτροπή: Επέδειξαν ασύγγνωστη αδράνεια και αδιαφορία για εκτίμηση του κινδύνου και συνέχισαν να θεωρούν ότι η αποστολή τους, όσον αφορά στην οδική ασφάλεια, εξαντλείτο στο να κοινοποιούν στον ΔτΚ επικαιροποιημένα στοιχεία των ιδιοκτητών των υπό ανάκληση 174 οχημάτων, χωρίς να λάβουν οποιοδήποτε μέτρο για ασφάλεια των όσων χρησιμοποιούσαν οχήματα με αερόσακους Takata ή να ενημερώσουν το κοινό για τους κινδύνους που διέτρεχε λόγω των αερόσακων αυτών.
Παρά τα ευρήματα της Ερευνητικής, οι οδηγίες του Γενικού Εισαγγελέα προς την Αστυνομία ήταν να διερευνηθούν εκ νέου όλα τα πρόσωπα και οι πτυχές της υπόθεσης, με τους ανακριτές -16 μήνες μετά- να ολοκληρώνουν τον φάκελο και να τον διαβιβάζουν στην Νομική Υπηρεσία, με εισήγηση -σύμφωνα με το OMEGA- την ποινική δίωξη των δύο πρώην Γενικών Διευθυντών, Γιάννη Νικολαΐδη και Σωτήρη Κολέττα, βάζοντας στο κάδρο ωστόσο και νομικά πρόσωπα.
Από τα πιο πάνω πρόσωπα λήφθηκαν ανακριτικές καταθέσεις ως ύποπτοι για διάπραξη ποινικών αδικημάτων, ωστόσο για την εν λόγω έρευνα η Αστυνομία -για τους δικούς της λόγους- έκλεισε την κάνουλα της ενημέρωσης, αλλά και των διαρροών όπως πράττει σε άλλες περιπτώσεις, χωρίς να γνωστοποιεί ούτε τα απολύτως απαραίτητα, ενώ άγνωστο εάν στην περίπτωση του Γενικού Διευθυντή ενημερώθηκε το Υφυπουργείο για την ποινική έρευνα σε βάρος του, ώστε να αποφασιστεί η διαθεσιμότητα του.
Εκ των πραγμάτων, για άγνωστους λόγους, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε να μην προχωρήσει με την διαθεσιμότητα του κ. Νικολαΐδη, παρά την ποινική έρευνα σε βάρος του, γεγονός που εγείρει ερωτήματα, αφού οι χειρισμοί και οι αποφάσεις είναι αντιφατικοί σε σχέση με την περίπτωση της Γενικής Διευθύντριας, Άννας Αριστοτέλους, εξού και νομικοί κύκλοι αφήνουν σκιές, τονίζοντας πως οι «κανονισμοί και οι νομοθεσίες δεν εφαρμόζονται αλά καρτ και βάσει ατζέντας».
Ωστόσο, όποιες και να είναι οι εισηγήσεις της Αστυνομίας, ο Γενικός Εισαγγελέας και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, αναμένεται να αποφασίσουν κατά πόσο θα προχωρήσουν ή όχι με τις διώξεις, ενώ από πλευράς Κυβέρνησης, σε ό,τι αφορά τον Γενικό Διευθυντή, ακόμη δεν ανοίγει το θέμα της διαθεσιμότητας του, για δικούς της λόγους.
Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα των ερευνών, σε δηλώσεις του ο Γενικός Εισαγγελέας, είχε αναφέρει πως δεν μπορεί να προσδιοριστεί. Όπως είπε, «από πλευράς δικής μας σίγουρα πρέπει να αξιολογηθεί, ν’ αξιολογηθεί σωστά και θα αξιολογηθεί το συντομότερο δυνατό», σημειώνοντας πως οι λειτουργοί που χειρίζονται αυτά τα θέματα, ταυτόχρονα χειρίζονται ποινικές υποθέσεις στα δικαστήρια, οπότε «είναι δύσκολο να μπουν χρονοδιαγράμματα. Πάντως πρόθεσή μας είναι να προωθηθεί το συντομότερο δυνατό».
Τι κατέγραψε το πόρισμα της Ερευνητικής
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Ερευνητικής αναφέρεται πως «σ’ ό,τι αφορά τις ανακλήσεις, να παρατηρήσουμε κατ’ αρχάς ότι για τα οχήματα με ευρωπαϊκή έγκριση τύπου δεν υπήρχε ούτε υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Οι κατασκευάστριες εταιρείες και οι ΔτΚ αναγνώριζαν πάντα και εξακολουθούν να αναγνωρίζουν ότι είναι δική τους ευθύνη η ανάκληση των οχημάτων αυτών. Βασικό τους επιχείρημα είναι ότι δεν φέρουν ευθύνη για τα γκρίζα οχήματα, εφόσον αυτά κατασκευάζονται με τεχνικές προδιαγραφές τρίτων αγορών και όχι με τις τεχνικές προδιαγραφές της ΕΕ. Ή όπως το έθεσε ο Σ. Τρικωμίτης, “Η ανάκληση οχημάτων είναι προέκταση της διαδικασίας έγκρισης τύπου, της συνεχούς εποπτείας της αγοράς και της λήψης διορθωτικών μέτρων», θέση η οποία κατά τη άποψή μας δικαιώνεται από την έννοια του όρου “κατασκευαστής” του Κανονισμού που σημαίνει φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι υπεύθυνο για όλα τα θέματα που αφορούν την έγκριση τύπου οχήματος, ως και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις που έχει τόσο ο “κατασκευαστής” όσο και οι αντιπρόσωποι και διανομείς του, αλλά και τις αντίστοιχες υποχρεώσεις του εισαγωγέα ενός οχήματος άρθρο 17 και 20 του Κανονισμού”».
Κατά συνέπεια, σημειώνει η Ερευνητική, «η θέση των Σ. Κολέττα, Διευθυντή του ΤΟΜ από 1.8.2006 μέχρι 30.10.2019, και Γ. Νικολαΐδη, τεχνικού του ΤΟΜ από το 2006 και Διευθυντή του Τμήματος από 15.12.2020 μέχρι 23.6.2022 –ότι υπεύθυνος για τις ανακλήσεις και των γκρίζων οχημάτων ήταν και είναι ο κατασκευαστής του κάθε μοντέλου οχήματος– δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Διερωτόμαστε μάλιστα πώς υποστηρίζουν αυτή τη θέση, τη στιγμή που αυτοί κατήργησαν τη διαδικασία ανάκλησης του 2011 και την αντικατέστησαν με την Εγκύκλιο, της 21.3.2017, με την παρ. 6(b) της οποίας εξαιρούνται οι ΔτΚ της ευθύνης για “… τα οχήματα που εγγράφονται στην Κύπρο ως μεταχειρισμένα και προέρχονται από τρίτες χώρες …” και σχετικά παραπέμπουμε στα όσα καταγράφονται στο κεφ. IV, όπου πραγματευόμαστε την έκθεση του κ. Κοτζιάπασιη».
Σε άλλο σημείο υποδεικνύει πως «με την υπό αναφορά όμως Εγκύκλιο και την εξαίρεση των ΔτΚ από την ευθύνη για τα μεταχειρισμένα οχήματα έμειναν εκτός ανακλήσεων τα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα που αποτελούσαν και αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία των οχημάτων που κυκλοφορούν στους δρόμους της Κύπρου, και έκτοτε όταν οι ΔτΚ ζητούσαν από το ΤΟΜ επικαιροποιημένα στοιχεία για τους ιδιοκτήτες των υπό ανάκληση οχημάτων, σ’ αυτά δεν περιλαμβάνονταν και τα γκρίζα οχήματα, αλλά μόνο αυτά που είχαν Ευρωπαϊκή Έγκριση Τύπου. Σημειώνουμε, ωστόσο, ότι κάποιοι ΔτΚ, εθελοντικά, περιλαμβάνουν στις ανακλήσεις και γκρίζα οχήματα, ακολουθώντας προς τούτο την πολιτική του κατασκευαστή. Επί του προκειμένου παραπέμπουμε τόσο στις επισημάνσεις, στις οποίες προβήκαμε στο Κεφ. IV, όσο και στην ολοκληρωμένη και από κάθε άποψη αξιόπιστη μαρτυρία του διευθυντή του ΤΟΜ, του Γ. Λουκά, που παραθέτουμε ανωτέρω».
Όπως καταγράφεται στο πόρισμα, «υπάρχουν ακόμη τρεις (3) παράμετροι στην υπόθεση που αφορούν τους Σ. Κολέττα και Γ. Νικολαΐδη και σχετίζονται με τις ενέργειες τους – ορθότερα τις παραλείψεις τους– καθ’ όλη τη μακρά περίοδο που είχαν τα ηνία του ΤΟΜ. Η πρώτη, ενώ γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν για την επικινδυνότητα των αερόσακων Takata, ουδέν στην ουσία, έπραξαν για την ασφάλεια των πολιτών, αλλά περιορίστηκαν απλώς να κοινοποιούν επικαιροποιημένα στοιχεία στους ΔτΚ για τους ιδιοκτήτες των υπό ανάκληση οχημάτων που αφορούσαν μόνο, τουλάχιστον από το 2017 που κοινοποίησαν σε αυτούς την Εγκύκλιο του 2017, οχήματα με Ευρωπαϊκή Έγκριση Τύπου».
Τονίζει περαιτέρω ότι η δεύτερη αφορά τη γνώση επί του θέματος του Υπουργού και του ΓΔ του ΥΜΕΕ, οι οποίοι πρόβαλαν άγνοια λόγω μη ενημέρωσης τους από το ΤΟΜ, ενώ υπάρχει στη σχετική επιστολή σημείωση ότι η εν λόγω Εγκύκλιος κοινοποιήθηκε στον ΓΔ και, επιπρόσθετα, η μαρτυρία του Γ. Νικολαΐδη ότι το Υπουργείο ήταν ενήμερο για το θέμα, ως επίσης και η μαρτυρία του Γ. Λουκά ότι η Εγκύκλιος του 2017 όχι μόνο ήταν σε γνώση του Υπουργείου, αλλά στη διαμόρφωσή της φαίνεται πως συμμετείχε και το Υπουργείο, και μάλιστα “… δίνονταν και κάποιες οδηγίες από τον Υπουργό για διάφορα θέματα που αφορούσαν το συγκεκριμένο θέμα”».
Συναφώς, υποδεικνύει η Επιτροπή, «θεωρούμε τη διάσταση αυτή ως αντικείμενο πιθανής διαδικασίας ανάκρισης, στην περίπτωση που, ενδεχομένως, προκύπτει το αδίκημα της κατάχρησης εξουσίας του άρθρου 105 του ΠΚ, και Η τρίτη παράμετρος αφορά στον ισχυρισμό του Γ. Νικολαΐδη ότι, πέρα από τη φραγή που έθεσε το ΤΟΜ στο μηχανογραφικό σύστημα του Τμήματος τον Ιανουάριο του 2023, ενημέρωσε και το κοινό για την επικινδυνότητα των αερόσακων Takata, ισχυρισμός που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το κοινό, στη βάση του συνόλου του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον της Επιτροπής, ακόμη και από τους τότε ΓΔ και Υπουργούς του ΥΜΕΕ, άρχισε να ενημερώνεται για το εν λόγω πρόβλημα μετά τον τραγικό θάνατο του 24χρονου Κ. ΄Οξυνου, στις 24.1.2023, ως αποτέλεσμα της αντίδρασης της μητέρας του, της Μ. Λούη, που δημοσιοποίησε το ζήτημα σε μια προσπάθεια να βρει απαντήσεις στα βασανιστικά ερωτήματα τι έφταιξε για να χάσει τον γιό της».
Όπως τονίζεται, «κατά ακολουθία των πιο πάνω, είναι συμπέρασμα της Επιτροπής ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του Σ. Κολέττα ως διευθυντή του ΤΟΜ, διαμορφώθηκε μια στρεβλωμένη και επικίνδυνη αντίληψη, η οποία εμπεδώθηκε κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του Γ. Νικολαΐδη στην ίδια θέση ότι:- Η αποστολή του ΤΟΜ σε σχέση με τις ανακλήσεις εξαντλείτο στο να κοινοποιούν επικαιροποιημένα στοιχεία των ιδιοκτητών των υπό ανάκληση οχημάτων στους ΔτΚ, καθότι –ως ήταν η αντίληψη– υπεύθυνος για τις ανακλήσεις ήταν ο κατασκευαστής και αυτός μόνο όφειλε να αξιολογήσει την επικινδυνότητα οποιουδήποτε ελαττώματος του οχήματος και όχι το ΤΟΜ».
Επέδειξαν, καταλήγει «ασύγγνωστη αδράνεια και αδιαφορία για εκτίμηση του κινδύνου και συνέχισαν να θεωρούν ότι η αποστολή τους, όσον αφορά στην οδική ασφάλεια, εξαντλείτο στο να κοινοποιούν στον ΔτΚ επικαιροποιημένα στοιχεία των ιδιοκτητών των υπό ανάκληση 174 οχημάτων, χωρίς να λάβουν οποιοδήποτε μέτρο για ασφάλεια των όσων χρησιμοποιούσαν οχήματα με αερόσακους Takata ή να ενημερώσουν το κοινό για τους κινδύνους που διέτρεχε λόγω των αερόσακων αυτών. Την αδράνεια και την αδιαφορία αυτή, ως προς τις συνέπειες της».
Πηγή:reporter.com.cy